Passage uit notitie NVRD 29-9-2011: Op succes statiegeld voortbouwen

Tijdens de opening van de sorteerinstallatie in Rotterdam op 5 september 2011 heeft de Staatssecretaris aangegeven dat hij overweegt het statiegeld op grote PET-flessen af te schaffen als beloning voor de behaalde resultaten. Hiermee worden niet alleen schamele resultaten (ca. 40% bij een doelstelling van 83%) niet in de juiste proporties geplaatst, maar wordt bovendien voorbij gegaan aan het succes van het huidige statiegeldsysteem, het draagvlak bij zowel burgers als bestuurders, en de milieuresultaten van de inzameling van PET-flessen via het statiegeldsysteem.

Sterker nog, het huidige statiegeldsysteem draagt bij aan het behalen van de doelstelling voor hergebruik van kunststof verpakkingen. Van de 40% die het bedrijfsleven moet halen wordt 95% van de grote PET-flessen met statiegeld ingezameld. Daarbij is de kwaliteit van de monostroom zodanig dat vooralsnog uitsluitend deze stroom hoogwaardig wordt gerecycled. Niet alleen zijn de inzamelresultaten bij de brede inzameling van kunststof verpakkingen veel lager, maar ook wordt de kwaliteit van de PET-stroom een stuk minder door vermenging van de kunststof afvalstromen. Hierdoor is de verwerking en recycling van de brede kunststofstroom veel minder hoogwaardig dan mogelijk en nodig. De uitspraken van de Staatssecretaris zijn daarom onverstandig en lopen vooruit op de onderhandelingen tussen bedrijfsleven en gemeenten over een nieuw Raamakkoord.

Hierin zal het statiegeldsysteem één van de belangrijke onderhandelingspunten zijn. Met name het aandeel kunststof verpakkingsafval in het zwerfafval is voor gemeenten een punt van zorg. Dit zorgt voor grote ergernis bij de burger. Het opruimen van het zwerfafval vormt een steeds groter wordende kostenpost. Alleen nu al bedragen de kosten van het opruimen van zwerfafval zo’n 200 miljoen euro per jaar. Statiegeld op plastic drankflessen blijkt een zeer succesvol en internationaal beproefd middel om ervoor te zorgen dat bijna alle flessen weer worden ingeleverd. Daarom moet niet overwogen worden om het huidige statiegeldsysteem af te schaffen, maar om het uit te breiden naar o.a. kleine flesjes. Dit leidt niet alleen tot minder zwerfafval maar ook tot een hoger recyclingpercentage.

Om serieus werk te maken van een grondstoffenrotonde moet serieus worden overwogen om statiegeld ook in te zetten voor de inzameling van bijvoorbeeld mobiele telefoons. Wanneer burgers een belang hebben bij het inleveren van materialen voor recycling, worden de inzamelresultaten verhoogd, zo tonen recente initiatieven als in Eerbeek aan. Als CBL namens supermarkten een probleem maakt van de ruimte in de supermarkten kunnen gemeenten meedenken over oplossingen voor statiegeldsystemen in de openbare ruimte. Daarmee kunnen bezwaren uit het bedrijfsleven worden weggenomen. Daarnaast is het statiegelddossier onlosmakelijk verbonden met de zwerfafvalproblematiek.

Romy te Kloese

De auteur van dit artikel, Romy te Kloese, is sinds 2011 werkzaam bij TOMRA. Romy is verantwoordelijk voor de marketing en communicatie.